Εκδηλώσεις

31/10/2019 Δελτίο Τύπου προβολή ντοκιμαντέρ για τη ψυχική υγεία και το έργο των Κινητών Μονάδων

Oct 31 2019
Δελτίο Τύπου

Τη Τετάρτη 2 Οκτωβρίου 2019 προβλήθηκε για πρώτη φορά στο Γαλλικό Ινστιτούτο στην Αθήνα, το ντοκιμαντέρ "ΌΤΑΝ ΦΥΣΑΕΙ ΝΟΤΙΑΣ", με αντικείμενο τη ψυχική υγεία στις Κυκλάδες και το 15ετές έργο των Κινητών Μονάδων Ψυχικής Υγείας ΕΠΑΨΥ.

Η εμπειρία των Κινητών Μονάδων στις Κυκλάδες σηματοδοτεί την επίδραση σε μια τοπική κοινωνία μιας υπηρεσίας προσανατολισμένης απόλυτα στις αρχές της κοινοτικής ψυχιατρικής: εργαζόμαστε μαζί με την κοινότητα, μέσα στην ίδια την κοινότητα, στον τόπο διαμονής ή και στο σπίτι του ασθενή.

Το ντοκιμαντέρ με επιτυχία αντανακλά γλαφυρά όψεις της λειτουργίας της τοπικής κοινωνίας, τη στάση απέναντι στη ψυχική ασθένεια και θεραπεία, το ρόλο του θεραπευτή και των προσώπων "κλειδιά" σε μια κοινότητα (γιατρός, ιερέας, δάσκαλος κλπ.) και κυρίως αναδεικνύει δυναμικά τη φωνή και την εμπειρία του ίδιου του ασθενή, που άλλωστε έχει και τη μεγαλύτερη αξία.

Το έργο των Μονάδων ανέδειξε στη πράξη τι σημαίνει αφουγκράζομαι, όχι μόνο τη ψυχική ασθένεια, αλλά την ίδια την κοινότητα και τον τρόπο που λειτουργεί. Με συγκίνηση παρακολουθήσαμε, οι επαγγελματίες που εργαζόμαστε στην υπηρεσία αυτά τα έτη, αλλαγές. Αλλαγές που δεν περιορίζονται μόνο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής ενός ανθρώπου, όπως επιτυγχάνεται μέσα απο τη βελτίωση της ψυχικής του κατάστασης, της επαφής και της σχέσης με τον άλλο, αλλά βαθύτερες αλλαγές που αφορούν τη στάση και τις αντιλήψεις απέναντι στον ψυχικά πάσχοντα και την αναζήτηση βοήθειας. Στόχος μας ήταν απο την αρχή "σκληρότητα" της τοπικής κοινωνίας, όπως περιγράφεται χαρακτηριστικά στο ντοκιμαντέρ, να μετατραπεί σε αποδοχή, ο φόβος σε ελπίδα, η επίκριση του διαφορετικού σε αγκάλιασμα και υποστήριξη, η συνενοχή και η σιωπή, σε άνοιγμα, ανακούφιση και αναζήτηση βοήθειας.

Κάθε κοινότητα διαφορετική, με τα ιδιαίτερα κοινωνικά και ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά της όπως και εμείς οι θεραπευτές διαφορετικοί με βιώματα και αντιλήψεις που πολλές φορές μας διαφοροποιούν σημαντικά απο τον τόπο στον οποίο κληθήκαμε να εργαστούμε, να συνεργαστούμε και να αλληλεπιδράσουμε με γόνιμο τρόπο. Ο στόχος μας κοινός, η ανακούφισή απο το ψυχικό πόνο. Η παρουσία μας στα νησιά, με σεβασμό και διακριτικότητα, για να μάθουμε και εμείς απο την ίδια την κοινότητα πως να την πλησιάσουμε και να δουλέψουμε μαζί της.

Δεν ήταν κάτι εύκολο, όταν πριν απο 15 έτη τα πρώτα κλιμάκια των Κινητών Μονάδων έφτασαν με το πλοίο στα νησιά, το χειμώνα και ξεκίνησαν να συστήνονται ως οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας ή "τρελογιατροί", όπως συχνά μας αποκαλούσαν στο νησί. Στη πλειοψηφία μας νεαροί σε ηλικία, με το πάθος και τον ενθουσιασμό του νέου θεραπευτή, τη δημιουργική περιέργεια και τη συνεχή αναζήτηση κωδίκων επικοινωνίας, καταφέραμε τελικά να συνδιαλλαγούμε με τον κάτοικο του νησιού και να συνδιαμορφώσουμε αιτήματα και τρόπους υποστήριξης. Άλλωστε πίσω απο τη βιτρίνα της ζωής το καλοκαίρι, κρύβεται η άλλη όψη της καθημερινότητας ανθρώπων που σε σημαντικό βαθμό αισθάνονται απομονωμένοι και μόνοι, αντιμέτωποι με τη ψυχική νόσο.

Δεν είναι εύκολο το εγχείρημα. Απο τη πλευρά του θεραπευτή, χρειάζεται να μπορούμε να αντέχουμε πολλές φορές τη ματαίωση, την αγωνία, την αβεβαιότητα, να μπορούμε να αποδεχθούμε τον εαυτό μας ως "μη ειδικό" να αφήνουμε χώρο στη κοινότητα ώστε να μας επιτρέψει να εισχωρήσουμε σταδιακά, να έχουμε ανοικτούς ορίζοντες σε αντίθεση με τα κλειστά σχήματα και στερεότυπα, που συχνά συναντάμε στον τόπο που προσφέρουμε υπηρεσίες. Ουσιαστικά να δώσουμε χώρο και χρόνο για να μας εμπιστευτεί, και να μας αποδεκτεί η κοινότητα. Σίγουρα αποτελεί μια πρόκληση, που γρήγορα ανταμείβεται ηθικά, όταν κανείς έχει την ευκαιρία να δεί στο χρόνο τα αποτελέσματα.

Στόχος μας δεν ήταν μόνο να αναδειχθούν οι ανάγκες και να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε αυτές, με βάση τους διαθέσιμους πόρους (που ποτέ δεν είναι επαρκείς) αλλά να κινητοποιηθεί η ίδια η κοινότητα, να αναζητήσει εφεδρείες, να αναλάβει ενεργούς ρόλους, να αναπτύξει μηχανισμούς αυτοβοήθειας και υποστήριξης. Άλλωστε, εμείς είμαστε επισκέπτες, μέσα στο χρόνο και στον τόπο, η παρουσία μας σταθερή μεν στα νησιά, αλλά περιορισμένη. Ωστόσο, το γεγονός ότι είμαστε ταυτόχρονα μέσα και έξω απο τη κοινότητα, μας επιτρέπει πολλές φορές να κοιτάμε απο ένα πρίσμα διαφορετικό, να μπορούμε να συνδιαλλαγούμε με τη ψυχική οδύνη και τη διαφορετικότητα με άλλους όρους. Και το σημαντικό είναι ότι οι κοινότητες κινητοποιήθηκαν και εξακολουθούν να κινητοποιούνται, αναπτύσσοντας δίκτυα και τρόπους αποδοχής και αλληλοϋποστήριξης.

Άλλωστε η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος, δε φαίνεται μόνο απο τους αριθμούς που συχνά ζητιέται να αναφέρουμε (εξυπηρετούμενοι, συνεδρίες κλπ.) αλλά απο το γεγονός ότι η φωνή απλών ανθρώπων που βίωσαν τον ψυχικό πόνο, την κοινωνική απομόνωση, το στίγμα καταφέρνει να ακουστεί και μέσα απο το ντοκιμαντέρ "ΟΤΑΝ ΦΥΣΑΕΙ ΝΟΤΙΑΣ"

Στέλλα Παντελίδου
Επ. Υπεύθυνη Κινητών Μονάδων Ψυχικής Υγείας ΒΑ και Δυτικών Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ
Κλινική Ψυχολόγος, MSc, PhD 


Read 75 times
Rate this item
(0 votes)

Η Ε.Π.Α.Ψ.Υ. ιδρύθηκε το 1988 και έκτοτε δραστηριοποιείται αδιάκοπα με σκοπό την προσφορά ενός εναλλακτικού μοντέλου παροχής ψυχιατρικής φροντίδας στην Κοινότητα, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου για την Ψυχική Υγεία «Ψυχαργώς» και με βάση τις αρχές της Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης.

 

Στηρίζουμε

Στηρίξτε μας

Αριθμοί Λογαριασμού Δωρεών

ALPHA BANK ΙΒΑΝ - GR8001405010501002002007209

ΕΘΝΙΚΗ ΙΒΑΝ - GR1801101380000013848014745


Επικοινωνία

  Ε.Π.Α.Ψ.Υ.
Σαλαμίνος 36,
Μαρούσι, Αττική, Τ.Κ.: 151 24

 +30 210 80 56 920

        +30 210 80 56 921 (Φαξ)

 This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 9.00 - 17.00