Νέα - Ανακοινώσεις

10/05/2018 «Συμπεριλαμβάνοντας του λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην αναθεώρηση του ICD-11»: Η εμπειρία και συμμετοχή της ΕΠΑΨΥ στη σχετική έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

May 10 2018
 
«Συμπεριλαμβάνοντας του λήπτες υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην αναθεώρηση του ICD-11»: Η εμπειρία και συμμετοχή της ΕΠΑΨΥ στη σχετική έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

Φώτης Βασιλόπουλος
Γιώτα Ανδρώνη
Μαρίνα Σκουρτέλη

Ο Φώτης Βασιλόπουλος και η Γιώτα Ανδρώνη εκπροσώπησαν το Κέντρο Ημέρας Αμαρουσίου «Franco Basaglia» της ΕΠΑΨΥ και την Ελληνική Εταιρεία Διαταραχών Διάθεσης «ΜΑΖΙ» στη follow- up συνάντηση που διοργάνωσε το συνεργαζόμενο με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας κέντρο Ψυχικής Υγείας της Λιλ στη Γαλλία.  Η συνάντηση έλαβε χώρα στις 27 και 28 Μαρτίου για να συζητηθούν τα πρώτα αποτελέσματα της διεθνούς έρευνας (με τη συμμετοχή 15 χωρών) για την αναθεώρηση του ICD 11 για τις διαγνωστικές κατηγορίες του Καταθλιπτικού Επεισοδίου και της Σχιζοφρένειας με την ενεργή συμμετοχή ληπτών και φροντιστών.

Στα αποτελέσματα φάνηκε ότι υπάρχουν διαφορές στην αντίληψη επιμέρους παραγόντων των δύο προαναφερθέντων διαγνωστικών κατηγοριών μεταξύ χωρών της Δύσης και του αναπτυσσόμενου κόσμου (Μαδαγασκάρη, Αλγερία, Ινδία) λόγω κυρίως του διαφορετικού πολιτισμικού- θρησκευτικού πλαισίου. Πολλά διαγνωστικά κριτήρια δεν ήταν καθόλου εύκολο να μεταφραστούν στις τοπικές διαλέκτους της κάθε χώρας. Επίσης, σε πολλές διαλέκτους δεν υφίσταται η έννοια του «λήπτη υπηρεσιών ψυχικής υγείας». Κοινά ευρήματα σε όλες της χώρες ήταν ότι η διάγνωση του καταθλιπτικού επεισοδίου είναι γενικά πιο αποδεχτή από αυτή της σχιζοφρένειας που επιφέρει μεγάλο φορτίο στίγματος. Μεγάλη δυσκολία παρατηρήθηκε επίσης σε όλες τις χώρες στη στρατολόγηση φροντιστών για το καταθλιπτικό επεισόδιο.

Αναλυτικότερα, τα λιγότερο κατανοητά συμπτώματα για τη διάγνωση της σχιζοφρένειας είναι η «κηρώδης ευκαμψία», οι «ψυχοκινητικές διαταραχές», οι «εμπειρίες επίδρασης, παθητικότητας ή ελέγχου»  και ο όρος «αρνητικά συμπτώματα» που περιλαμβάνει επιμέρους υπο-συμπτώματα. Επίσης, πολλοί συμμετέχοντες διαφώνησαν με τη χρήση της λέξης «έντονα» στο διαγνωστικό κριτήριο «έντονα αποδιοργανωμένη συμπεριφορά» και πρότειναν την κατάργηση της από τη συγκεκριμένη φράση που αποδίδει το συγκεκριμένο διαγνωστικό κριτήριο. Τα διαγνωστικά κριτήρια του καταθλιπτικού επεισοδίου ήταν πολύ περισσότερο κατανοητά σε σχέση με αυτά της σχιζοφρένειας από τους συμμετέχοντες που έχουν λάβει τη συγκεκριμένη διάγνωση. Πολλοί συμμετέχοντες διαφώνησαν με τη χρήση της λέξης «παραληρητικά»  στο διαγνωστικό κριτήριο «αισθήματα χαμηλής αυτο-εκτίμησης ή υπερβολικής ή απρόσφορης ενοχής, που μπορεί να είναι εμφανώς παραληρητικά» και πρότειναν την κατάργηση της από τη συγκεκριμένη φράση που αποδίδει το συγκεκριμένο διαγνωστικό κριτήριο.

Αναφέρθηκε επίσης ευρέως ότι τα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι πιο κοντά στο βίωμα των ανθρώπων όταν δεν γνωρίζουν ακριβή διάγνωση ακόμη και εάν αυτή είναι στο φάσμα της ψύχωσης. Σε πολλές χώρες φάνηκε ότι η κατάθλιψη ήταν μια «λέξη- κλειδί», κοινά αποδεκτή , ώστε να διευκολύνεται η συζήτηση γύρω από θέματα ψυχικής υγείας. Η καινοτομία της έρευνας να ζητήσει από ΛΥΨΥ και φροντιστές να διατυπώσουν διαφορετικά τα διαγνωστικά κριτήρια- και ειδικά τα διαγνωστικά κριτήρια που επιφέρουν μεγάλο στίγμα, πχ «σχιζοφρένεια»-  δεν επέφερε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, λόγω του ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες έδιναν περισσότερο επεξηγηματικού χαρακτήρα φράσεις για τους ήδη υπάρχοντες όρους παρά αντικαθιστούσαν τους ήδη υπάρχοντες με νέους. Για παράδειγμα,  για το σύμπτωμα «ψυχοκινητικές διαταραχές» προτάθηκε η αναδιατύπωση «έλλειψη ψυχοκινητικών ικανοτήτων».

 Τέλος, συζήτηση προκάλεσε το γεγονός ότι για τη διάγνωση του ΚΕ στα διαγνωστικά κριτήρια υπάρχουν μεγάλες περιγραφές ενώ για τη σχιζοφρένεια υπάρχουν μονοσήμαντες και τεχνικές λέξεις. Για παράδειγμα, για τη διάγνωση του καταθλιπτικού επεισοδίου χρησιμοποιείται ο όρος «αισθητά μειωμένο ενδιαφέρον ή μειωμένη ευχαρίστηση σε δραστηριότητες» ενώ ο όρος που περιγράφει το αντίστοιχο σύμπτωμα για τη σχιζοφρένεια αναφέρεται ως «ανηδονία». Ειδικότερα, ο όρος «ανηδονία» επειδή στα αγγλικά μεταφράζεται ακριβώς ως έχει, δηλαδή «anhedonia» διατηρώντας την ελληνικότητα του, ήταν από τους ελάχιστα κατανοητούς όρους στις υπόλοιπες χώρες. Εντύπωση προκάλεσε ότι παρότι η πλειοψηφία των συμμετεχόντων για τη διάγνωση της σχιζοφρένειας ανέφερε ως μεγάλο πρόβλημα τις κοινωνικές συνέπειες που επιφέρει το άκουσμα μιας τέτοιας διάγνωσης, μόνο το 42% συνολικά των συμμετεχόντων ανέφεραν ότι επιθυμούν  αλλαγή του όρου και αντικατάστασή του με έναν λιγότερο στιγματιστικό.

Αυτό πιθανά δείχνει την απόσταση που πρέπει να διανύσουμε ακόμη για την ενδυνάμωση των ΛΥΨΥ, τη βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ ειδικού και πάσχοντα αλλά και την περισσότερο ενεργή συμμετοχή των ΛΥΨΥ σε αντίστοιχα projects αλλά και στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Μία άλλη εξήγηση που δόθηκε είναι ότι σε κάποιες χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου όπως η Ινδία ο όρος «σχιζοφρένεια» δεν είναι τόσο διαδεδομένος άρα ο τοπικός πληθυσμός δεν είναι ακόμα εξοικειωμένος με τις αρνητικές συνέπειες χρήσης του (μόνο 6,8% των διαγνωσμένων ληπτών του τοπικού πληθυσμού στην Ινδία ανέφερε ότι θα διατύπωνε διαφορετικά τον όρο «σχιζοφρένεια»).

Αξίζει να τονιστεί ότι αυτή ήταν η πρώτη ιστορικά έρευνα του ΠΟΥ με την ενεργή συμμετοχή ΛΥΨΥ και φροντιστών τόσο στον αρχικό σχεδιασμό του ερευνητικού πρωτοκόλλου όσο και στη συλλογή των δεδομένων.  Ο διευθυντής του τμήματος Ψυχικής Υγείας και ουσιοκαταχρήσεων του Π.Ο.Υ., Dr Shekhar Saxena που παρευρέθηκε στη συζήτηση των πρώτων αποτελεσμάτων από την έρευνα τόνισε τη σημασία της ενεργής εμπλοκής ΛΥΨΥ και των φροντιστών τους στην αναθεώρηση των ταξινομητικών συστημάτων ώστε αυτά να είναι πιο κατανοητά.  Ωστόσο, ο Dr Saxena επισήμανε ότι η έλλειψη κοινής αντίληψης μεταξύ επαγγελματιών αλλά και η δυσκολία εξεύρεσης κοινά αποδεκτών όρων εμποδίζει ακόμη την αντικατάσταση του όρου σχιζοφρένεια από το ICD. Από την πλευρά της, η ομάδα εργασίας τόνισε ότι η διατήρηση του όρου «σχιζοφρένεια» είναι μη συμβατή με την έννοια του Recovery.   O Dr Saxena, επισήμανε ότι το νέο ICD 12 θα εκδοθεί τον Ιούνιο του 2018 και δεν θα περιλαμβάνονται σε αυτά προτάσεις από τα ευρήματα της τρέχουσας έρευνας. Ανέφερε όμως ότι από εδώ και εμπρός οι αναθεωρήσεις θα λαμβάνουν υπόψη ευρήματα, σταθμίσεις και αναφορές και από άλλες χώρες και όχι μόνο από Αμερική, Γαλλία και Γερμανία.  

Τη συνάντηση για την έρευνα ακολούθησε διήμερο συνέδριο 29, 30 Μαρτίου για την ενδυνάμωση. Στο διεθνές συνέδριο παρευρέθηκαν σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της ψυχικής υγείας όπως οι Dr Shekhar Saxena, Graham Thornicroft, Roberto Mezzina, John Jenkins και Aron Jeffrey. Την Ελλάδα εκπροσώπησε με ομιλία η κα Κατερίνα Νομίδου– Δικηγόρος, Μέλος οικογένειας και Αντιπρόεδρος του μικτού Συλλόγου ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και οικογενειών ΣΟΦΨΥ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.  Μεγάλη ήταν η συμμετοχή ληπτών από την τοπική κοινότητα και τον επιστημονικό κόσμο. Το συνέδριο παρακολούθησαν περίπου 600 άτομα. Βασικές θεματικές του συνεδρίου ήταν η ανερχόμενη προσπάθεια στη Γαλλία για ερευνητική δραστηριότητα από τους ίδιους τους ΛΥΨΥ και η πλήρης διάδοση, λειτουργία και σταθεροποίηση πλέον σε όλη τη γαλλική επικράτεια Ομάδων Αυτοβοήθειας, οι συντονιστές των οποίων πλέον θεωρούνται ισότιμα μέλη των θεραπευτικών πολυκλαδικών ομάδων. Τέλος, μεγάλη θεματική του συνεδρίου ήταν και η χρήση νέων τεχνολογιών στην ψυχική υγεία που ενισχύουν τους ΛΥΨΥ να γίνουν οι ίδιοι ειδικοί στις δυσκολίες τους.   













Read 932 times
Rate this item
(1 Vote)

Η Ε.Π.Α.Ψ.Υ. ιδρύθηκε το 1988 και έκτοτε δραστηριοποιείται αδιάκοπα με σκοπό την προσφορά ενός εναλλακτικού μοντέλου παροχής ψυχιατρικής φροντίδας στην Κοινότητα, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου για την Ψυχική Υγεία «Ψυχαργώς» και με βάση τις αρχές της Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης.

 

Στηρίζουμε

Στηρίξτε μας

Αριθμοί Λογαριασμού Δωρεών

ALPHA BANK ΙΒΑΝ - GR8001405010501002002007209

ΕΘΝΙΚΗ ΙΒΑΝ - GR1801101380000013848014745

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΙΒΑΝ -  GR1001717530006753115644106

Επικοινωνία

  Ε.Π.Α.Ψ.Υ.
Αμαρουσίου Χαλανδρίου 68
Μαρούσι, Αττική, Τ.Κ.: 151 25

 +30 210 80 56 920

        +30 210 80 56 921 (Φαξ)

 This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 9.00 - 17.00