Ανακοινώσεις - Νέα της Ε.Π.Α.Ψ.Υ. & συνεργαζόμενων Φορέων

Με αφορμή τη διοργάνωση δύο ημερίδων (στις 20 και 27 Ιανουαρίου, στις εκδόσεις ΑΡΜΟΣ) με θέμα «Ο Ελληνικός εμφύλιος, μια ψυχαναλυτική προσέγγιση» θα ήθελα να παραθέσω ορισμένες σκέψεις σχετικά με την πολυπλοκότητα και τις δυσκολίες που υπάρχουν σε ένα τέτοιο εγχείρημα, ακόμη και σήμερα, εβδομήντα χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου.  

Μπορούμε να διακρίνουμε δύο μύθους που λειτουργούν συμπληρωματικά ή και αντιθετικά στις εκδοχές αντίληψης και κατανόησης του ελληνικού εμφυλίου: «τη μεταπολεμική προσέγγιση ή την εκδοχή των νικητών» και «τη μεταπολιτευτική προσέγγιση ή εκδοχή των ηττημένων» (Καλύβας Σ, Μαραντζίδης Ν, 2015). Οι εκδοχές αυτές, σύμφωνα με την μαρτυρία του Άγγελου Ελεφάντη (2002), είναι υποταγμένες σε πολιτικές αναγκαιότητες, είναι στρατευμένες. Η αναζήτηση ενός μύθου δικαίωσης και από την μία και από την άλλη πλευρά δημιουργούν μια διαρκή αναπαραγωγή της πόλωσης, μια ατμόσφαιρα ήττας της σκέψης μέσα σε ένα περιβάλλον φανατισμού που σε διαφορετικούς βαθμούς ιδεολογικοποιεί την ιστορία  εις βάρος της επιστημονικής γνώσης και της προσπάθειας μιας «εκ των υστέρων» (Φρόυντ) κατανόησης αυτών που διαδραματίστηκαν.

Έχω την εντύπωση ότι και οι επόμενες γενιές, που δεν είχαν  άμεση ανάμειξη ή εμπλοκή στα γεγονότα της κατοχής και του εμφυλίου, αντικαθιστούν τη  νηφάλια προσπάθεια κατανόησης της ιστορικής αυτής πραγματικότητας με έντονο συναισθηματισμό, με εξάρσεις αφανισμού του αντιπάλου, με πολεμική, με αυτοαναφερόμενο ρομαντισμό, με πρωτόγονη εξιδανίκευση της μιας ή της άλλης πλευράς. Μια τέτοια ψυχική εγγραφή της ιστορίας δεν αφήνει γκρίζες ζώνες ούτε ρωγμές, αλλά την αναπαραγωγή διπόλων θυτών-θυμάτων. Έτσι, διαγενεακά, φαίνεται να αναπαράγεται όχι μόνο από τη δράση μικρών ομάδων στα άκρα του πολιτικού φάσματος, αλλά και σε  ευρύτερα κοινωνικά στρώματα, φαντασιακά, μια διχαστική και πολωτική ανάγνωση της ιστορικής αυτής περιόδου.

Αλλά ποια είναι η λειτουργία της μνήμης και του τραύματος σήμερα; Σύμφωνα με το «ελληνικό πολιτισμικό πρότυπο» που καθορίζεται από πόλωση, φανατισμό και έλλειμμα διαλόγου, η ιστορική μνήμη, η ανίχνευση του παρελθόντος, ενώ θα έπρεπε να στηρίζεται περισσότερο στη λογική επεξεργασία, δηλαδή στην ιστορικοποίηση, διολισθαίνει εύκολα σε όρους τραυματικής μνήμης. Όπως ορθά υποστηρίζει ο Αντώνης Λιάκος (2007), «θυμόμαστε πράγματα που δεν τα βιώσαμε εμείς οι ίδιοι αλλά τα μάθαμε από τους γονείς μας, επομένως έχουμε μια συναισθηματική σχέση με αυτά, σαν να τα έχουμε ζήσει οι ίδιοι».

Η τραυματική μνήμη είναι εκείνη που δεν μπορεί να ταξινομηθεί, δεν μπορεί να ρηματοποιηθεί, να νοηματοδοτηθεί, επομένως να γίνει πραγματικό αντικείμενο ατομικής και συλλογικής ψυχικής επεξεργασίας. Αυτή η μνήμη δεν είναι νοσταλγία, δεν είναι προσπάθεια κατανόησης των ιστορικών γεγονότων αλλά προσφέρει όλο το ψυχικό υλικό για να λειτουργήσει η επανάληψη του τραύματος.

Και εδώ εξηγούμαι: Πώς τα τραυματικά ίχνη αναβιώνουν στις μέρες μας διαγενεακά τόσο σαν κλινικό υλικό μέσα από αφηγήσεις ασθενών μας όσο και σαν εγγραφή πόλωσης, μίσους και διχασμού στον ευρύτερο δημόσιο διάλογο; Η τραυματική αυτή επανάληψη έχει τρεις στόχους: Α) Τη διατήρηση των κομματιών που είναι μη αναπαραστάσιμα ψυχικά, μη ανεκτά, ανείπωτα, τα οποία τροφοδοτούν μία τυφλή, θυμική εκφόρτιση. Β) Την αναζήτηση ενός νοήματος: Η επανάληψη οδεύει ενάντια στο νόημα αυτού που δεν θέλουμε να γνωρίζουμε, αυτού που θεωρούμε κομμάτι της ταυτότητάς μας αλλά ταυτόχρονα και αντικείμενο της άρνησής μας, της αποσιώπησης, της απώθησης. Γ) Μια άλλη λειτουργία της επανάληψης, που τη βλέπουμε στις ψυχοθεραπείες, είναι ότι μέσα από την αναβίωση των ακατέργαστων τραυματικών ιχνών προσπαθούμε να φθείρουμε την ίδια την επώδυνη επίδραση του παλαιού τραύματος, δηλαδή να σταματήσουμε την αιμορραγία.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την κατανόηση του σήμερα μια και «το παρελθόν είναι στο παρόν» (Α. Λιάκος); Σε ξένες εμπειρίες χωρών που έχουν ζήσει βαθύτατα εμφυλιοπολεμικά τραύματα ακολουθήθηκαν διαφορετικές διαδικασίες για την επούλωσή τους μέσα από θεσμοποιημένες πρακτικές συμφιλίωσης και συγχώρεσης. Τα παραδείγματα της Ρουάντας, της νότιας Αφρικής, της Αργεντινής, της Ισπανίας, της πρώην Γιουγκοσλαβίας είναι διαφορετικά μεταξύ τους αλλά πρέπει να μελετηθούν σε βάθος προκειμένου να καταλάβουμε γιατί μια τέτοια διαδικασία (όπως στην Ρουάντα και στη νότια Αφρική) δεν στάθηκε δυνατή στη χώρα μας. Πέρα από τις θεσμικές και ιστορικές πρωτοβουλίες του Κωνσταντίνου Καραμανλή με τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ και του Ανδρέα Παπανδρέου με την αναγνώριση της εθνικής αντίστασης, το κοινωνικό σώμα μέχρι σήμερα δεν είναι σε θέση να επεξεργαστεί σε βάθος μια πραγματική διαδικασία πένθους τόσο ατομικού, όσο και συλλογικού γι’ αυτό που πραγματικά συνέβη.

Συνήθως, η αμνηστία παρέχεται από τις δομές εξουσίας που είναι κυρίαρχες προκειμένου να υπάρξει λήθη. Ωστόσο, αν πάρουμε το παράδειγμα της Αργεντινής, με την αμνηστία που επέβαλε ο Αλφονσίν και την επαναφορά επτά χρόνια μετά της ανάγκης για απονομή δικαιοσύνης απέναντι στα εγκλήματα της χούντας μετά από λαϊκή πίεση ή την ενεργοποίηση των αντιφασιστικών αντανακλαστικών μέρους του καταλανικού λαού (εγκλήματα φρανκικού καθεστώτος) με αφορμή το θέμα της αυτονομίας, όλα αυτά στοιχειοθετούν ότι όταν δεν υπάρχει ένα άλλο πλαίσιο, ένας τρίτος, ανάμεσα στα αντιμαχόμενα μέρη και όταν αυτό το πλαίσιο δεν παράγει και δεν συμβάλει στην επεξεργασία των ανείπωτων γεγονότων, τότε μοιραία θα οδηγούμαστε ως κοινωνία σε μια συλλογική επανάληψη του τραύματος.

Η ανάγκη σύνθεσης και συναίνεσης παραμένει δραματικά επίκαιρη στις μέρες μας αρκεί να καταφέρουμε να ανοίξουμε ισχυρές ρωγμές στα αντιμαχόμενα μέρη, τα οποία διατηρούν επίκαιρη μια ασυνείδητη ιδεολογική πεποίθηση ότι τελικά θα δικαιωθούν ολοκληρωτικά. Η ασυνείδητη αυτή ιδεολογική πεποίθηση συνδέει με αιτιολογική συνάφεια τα ιστορικά γεγονότα  με την πίστη στο δόγμα.                                                    

Η εργασία της δημοκρατίας, όπως και η ψυχική εργασία, απαιτεί όχι μόνο την άρση της αποσιώπησης και της επιλεκτικής λήθης, αλλά και το θάρρος της νοηματοδότησης των εκατέρωθεν λαθών προκειμένου να υπάρξει ένα έδαφος πραγματικής συμφιλίωσης.

 

ΠΗΓΗ: athensvoice.gr

O κ. Στυλιανίδης μιλάει για το προσφυγικό στην ραδιοφωνική εκπομπή "Ντάμες Σπαθί". Στο παρακάτω link μπορείτε να τον ακούσετε στο 1.29.00.

ΠΗΓΗ: athina984.gr

 

Στη σχέση μεταξύ ναρκισσιστικού γονιού και παιδιού εστιάζει ο φετινός κύκλος ομιλιών, που διοργανώνουν γι’ ακόμη μια χρονιά τον Φεβρουάριο οι εκδόσεις Πορφύρα στο Ίδρυμα Θεοχαράκη. Η ψυχολόγος, συγγραφέας και καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Φωτεινή Τσαλίκογλου έχει αναλάβει την ευθύνη της παρούσας διοργάνωσης και ενός θέματος με πολλές προεκτάσεις που παραμένει-δυστυχώς-πάντα επίκαιρο. 

Αφορμή γι’ αυτές τις συναντήσεις, η ελληνική έκδοση του best seller βιβλίου της ερευνήτριας, ψυχολόγου και οικογενειακής συμβούλου, Karyl Mc Bride «Υπάρχει χώρος για μένα; Οι περιπέτειες του ναρκισσισμού στην εποχή μας μέσα από τις σχέσεις μάνας-κόρης».

 

Εισαγωγή: Φωτεινή Τσαλίκογλου

Μετάφραση: Χριστόφορος Ζώνας

 

Στα τριάντα και πλέον χρόνια της ως θεραπεύτριας, η Mc Bride έχει διαπιστώσει πως ο ναρκισσισμός, μια διαταραχή προσωπικότητας που ξεπερνά τον απλό εγωισμό και τη ματαιοδοξία, είναι μια από τις κυρίαρχες αιτίες οικογενειακών προβλημάτων. 

Σύμφωνα με την ειδικό, ο νάρκισσος απαιτεί όλοι οι προβολείς της προσοχής να πέφτουν πάνω του. Συχνά, υπερεκτιμά τις ικανότητές του, μειώνοντας τους πάντες γύρω του. Ακόμη κι αν πρόκειται για το ίδιο του το παιδί. Η σχέση εξάρτησης που δημιουργείται, η τοξική αγάπη, η χειραγώγηση έχει πολύ σοβαρές συνέπειες στην εξέλιξη και-τελικά-στην ευτυχία της κόρης: Διαρκείς συναισθηματικές ματαιώσεις, ενοχές, διατάραξη της ηρεμίας, διαστρέβλωση προσδοκιών κ.ά. 

Στον κύκλο ομιλιών θα φωτιστούν όλες οι πλευρές της σχέσης ναρκίσσου-μητέρας και κόρης, σε μια προσπάθεια αναγνώρισης αλλά και επίλυσης αυτού του τόσο προβληματικού μοτίβου σχέσης. 

 Book 1
 
 Tsalikoglou

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΜΙΛΙΩΝ

 

Υπάρχει χώρος για μένα; Οι περιπέτειες του ναρκισσισμού στην εποχή μας.

Ίδρυμα Β & Μ Θεοχαράκη,

Βασ. Σοφίας9 & Μέρλιν 1,

τηλ.: 210-3611206, www.thf.gr

 

Σάββατο 3 Φεβρουαρίου 2018, 18:00-20:00 

Φωτεινή Τσαλίκογλου: «Μάθε με να υπάρχω». Η σχέση με τη Μητέρα: Ανάμεσα στη ζωή και τον ψυχικό θάνατο.

Φωτεινή Τσαλίκογλου: ψυχολόγος, συγγραφέας και καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

 

 
 
 Soumaki

 

 

 

Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2018, 18:00-20:00

 

Τζένη Σουμάκη: «Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου…»: Η αναζήτηση της εφηβικής ταυτότητας.

Τζένη Σουμάκη: ψυχίατρος παιδιών & εφήβων, ψυχαναλύτρια-ψυχοθεραπεύτρια

 

 

 
 
 Kiriazis

Σάββατο 17 Φεβρουαρίου 2018, 18:00-20:00

 

Δημήτρης Κυριαζής: «Καθρέπτισμα»: Υπάρχει διέξοδος από τον παθολογικό δεσμό Μητέρας-Κόρης;

 Δημήτρης Κυριαζής: ψυχίατρος, παιδοψυχίατρος, ψυχαναλυτής (ΕΕΨΨ)

 
 
 Stilianidis

Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 2018, 18:00-20:00

 

Στέλιος Στυλιανίδης: «Ναρκισσισμός, κοινωνικοί δεσμοί και κουλτούρα του κενού σήμερα». Υπάρχουν απαντήσεις;

Στέλιος Στυλιανίδης: ψυχίατρος, αναπληρωτής καθηγητής της Κοινωνικής Ψυχιατρικής και μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας και της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης

 

 

 

 Κόστος συμμετοχής: 

Προαγορά 4 συναντήσεων: 40€ (είσοδος με το καταθετήριο της τράπεζας)

Προαγορά μιας συνάντησης: 11 € (είσοδος με το καταθετήριο της τράπεζας)

Αγορά την ημέρα της εκδήλωσης: 13€

Ομαδικές αγορές (άνω των 15 ατόμων): 10€ η συνάντηση

 

Λογαριασμοί: 

Πειραιώς IBAN: GR94 0172 0490 0050 4907 6093 374

Alpha Bank IBAN: GR85 0140 1060 1060 0200 2013 238

 

Για κράτηση θέσεων απαιτείται η αποστολή του καταθετηρίου στο  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  

Για πληροφορίες σχετικά με το σεμινάριο στο Ίδρυμα Θεοχαράκη ή το βιβλίο καλέστε: 213 0291224 

ΠΗΓΗ: porphyrabooks.gr

«Στο πλαίσιο της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας ΒΑ Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ πρόκειται να γίνει πρόσληψη ενός (1) παιδοψυχιάτρου για εργασία 3 ημέρες ανά δεκαπενθήμερο. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποστείλουν το βιογραφικό τους στα emails:  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. »

Οι πυγολαμπίδες, έλεγε ο Πιερ Πάολο Παζολίνι, είναι μικρά φώτα που αναβοσβήνουν μέσα στην καρδιά της νύχτας, μακριά από τα εκτυφλωτικά φώτα των προβολέων στις σκοπιές, μακριά από τα ΜΜΕ και τις μεγαλοστομίες των πολιτικών. Οι πυγολαμπίδες φέρνουν κρυφές μαρτυρίες ανθρώπινων ζωών και στις μέρες μας φαίνονται από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, όπου με τις ψυχές των προσφύγων παίζεται ένα απάνθρωπο, διαστροφικό, συστημικό σενάριο χωρίς τέλος.

Μια διάσταση του Προσφυγικού που μένει στο σκοτάδι είναι η ψυχιατρικοποίηση των συμπεριφορών αυτών των ανθρώπων. Η κατανόησή τους γίνεται σε όρους ψυχοπαθολογίας («φταίει το τραύμα, φταίνε οι ψυχοπαθολογικές συνέπειες του τραύματος»), ενώ συσκοτίζεται η επίδραση της πραγματικότητας που έχουμε δημιουργήσει γι’ αυτούς. Αυτή χαρακτηρίζεται από έλλειψη στοιχειώδους σεβασμού στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια (βλ. τις συνθήκες υποδοχής στα νησιά), άρνησης των δικαιωμάτων τους (βλ. τη μη εφαρμογή των πολιτικών μετεγκατάστασης και οικογενειακής επανένωσης), αβεβαιότητας για το παρόν και το μέλλον (βλ. την ανυπαρξία ολοκληρωμένων πολιτικών ένταξης). Αντί για απαντήσεις στα πιεστικά ερωτήματά τους, παρέχουμε αποσπασματικές, ακατάλληλες, ασυντόνιστες παρεμβάσεις, από φορείς που δρουν ανταγωνιστικά μεταξύ τους, προκαλώντας μεγαλύτερο χάος. Στο χάος της κρίσης, προστίθεται το χάος των παρεμβάσεων. Επιπλέον, η πρόσβαση στα δικαιώματα που έχουν ως άνθρωποι, ως πρόσφυγες, επιτρέπεται μόνο στους πλέον ευάλωτους από αυτούς.

Ετσι, φτάνουμε στο σημείο στην ελληνική εμπειρία να έχουμε περισσότερα παραδείγματα παρεμβάσεων προς αποφυγή, παρά προς μίμηση.

Παράδειγμα1: Ψυχολόγοι του προγράμματος Philos («Ολοκληρωμένη επείγουσα παρέμβαση υγείας για την προσφυγική κρίση», υλοποιείται από το ΚΕΕΛΠΝΟ) που εργάζονται σε κέντρα φιλοξενίας προσφύγων εκπαιδεύτηκαν στη χρήση του ψυχοδιαγνωστικού εργαλείου MMPI-2 (Minnesota Multiphasic Personality Inventory). Το MMPI-2 αποτελεί το βασικό εργαλείο για τη διάγνωση ψυχοπαθολογίας και τη χορήγηση εκθέσεων ψυχικής υγείας. Πουθενά στον κόσμο δεν έχει χρησιμοποιηθεί σε τέτοιο πληθυσμό, σε αυτές τις συνθήκες.

Παράδειγμα 2: Μεγάλος αριθμός ειδικών ψυχικής υγείας έχει προσληφθεί από ελληνικούς οργανισμούς, διεθνείς και εθνικές ΜΚΟ για να εργαστεί στο πλαίσιο βραχύβιων έργων (projects), που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ ή άλλες πηγές, στον τομέα της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και της φροντίδας της ψυχικής υγείας μεταναστών, αιτούντων άσυλο και προσφύγων. Οι περισσότεροι μέχρι να καταλάβουν τι συμβαίνει παύουν να εργάζονται, αφού η σύμβασή τους έχει λήξει.
Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των ενεργειών είναι η αποσπασματικότητα, η έλλειψη σχεδιασμού, η απουσία εκπαίδευσης και υποστήριξης των εργαζομένων μετά την πρόσληψη. Το αποτέλεσμα είναι, επαγγελματίες που πολλές φορές έχουν θέληση για προσφορά και συνεχή βελτίωση των ικανοτήτων τους να βιώνουν μια πραγματικότητα -ψυχική και πραγματική- παρόμοια με αυτή των ανθρώπων που καλούνται να υποστηρίξουν, καθώς αντιμετωπίζουν καταστάσεις υψηλού βαθμού πολυπλοκότητας, άφατου ανθρώπινου πόνου και ματαίωσης προσδοκιών για μια πιο ασφαλή ζωή, που συνυπάρχουν με στοιχεία ανθεκτικότητας, κουράγιου, ελπίδας, μα και νοσταλγίας γι’ αυτό που χάθηκε, χωρίς κατάλληλα εργαλεία, σε ένα περιβάλλον χαοτικό, με αβέβαιο μέλλον. Οι ειδικοί ψυχικής υγείας (και όχι μόνο) αναγκάζονται να ζουν μέσα σε μια παράδοξη συνθήκη: από τη μια καλούνται να αναγνωρίσουν και να πιστοποιήσουν την ευαλωτότητα (που έχει καταστεί η «βασιλική οδός» για την πρόσβαση στα δικαιώματα) κι από την άλλη να τη θεραπεύσουν (αποκλείοντας, έτσι, όσους δεν είναι πλέον ευάλωτοι από την πρόσβαση στα δικαιώματά τους!).

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες συσκοτίζονται ουσιαστικές διαστάσεις της ψυχικής κατάστασης των προσφύγων. Υπάρχει θυμός απέναντι στην ασάφεια, τον εμπαιγμό και τις αδιαφανείς διαδικασίες για την ταυτοποίηση και την παροχή ασύλου. Υπάρχει βίωμα απελπισίας, αίσθημα αυτομομφής και ενοχής όταν δεν μπορούν να προστατεύουν τα ίδια τα παιδιά τους. Υπάρχει ντροπή ότι δεν έχουν θάψει πνιγμένα παιδιά. Υπάρχουν, τέλος, στην αρχική φάση της προσφυγιάς η ετοιμότητα για επιστροφή, αν αυτή είναι εφικτή, και η άρνηση να αποδεχτεί ο πρόσφυγας τον αποχωρισμό και να λύσει τον ψυχικό δεσμό με τη γενέθλια γη. Ο πρόσφυγας είναι απλώς, ψυχολογικά και κοινωνικά, ξεκρέμαστος, χωρίς δυνατότητα σύναψης δεσμού με τον καινούριο τόπο που υποτίθεται ότι τον φιλοξενεί.

Μέσα σε ένα κλίμα αβεβαιότητας και καθημερινής ανασφάλειας διαβίωσης μέσα στα υπερκορεσμένα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης των νησιών ή στα Κέντρα Φιλοξενίας της ενδοχώρας, όταν τίποτα καθαρό δεν λέγεται από τις Αρχές για το μέλλον τους, για ποιο τραύμα μιλάμε; Για το τραύμα του πολέμου και του ξεριζώματος ή για το τραύμα που προκαλείται -αν δεν προστίθεται- από τις συνθήκες και την αμφιθυμία υποδοχής; Πρόκειται για κοινές αντιδράσεις ανθρώπων σε αντίξοες καταστάσεις και όχι για εκδήλωση -πλην εξαιρέσεων- ψυχιατρικής συμπτωματολογίας.

Τι θα έπρεπε να κάνουμε και πώς να σχεδιάσουμε αποτελεσματικές παρεμβάσεις σε τέτοιες συνθήκες; Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες των αρμόδιων διεθνών οργανισμών για τη φροντίδα της ψυχικής υγείας ανθρώπων που βιώνουν κρίσεις και καταστροφές (όπως είναι όσοι φτάνουν στα ελληνικά νησιά τα τελευταία χρόνια), η οργάνωση των παρεμβάσεων πρέπει να ακολουθεί το μοντέλο μιας πυραμίδας διαρθρωμένης σε επίπεδα.

Στο πρώτο επίπεδο, η ψυχική υγεία σχετίζεται με την παροχή βασικών υπηρεσιών, ενημέρωσης, ασφάλειας και προστασίας. Στόχος είναι η διατήρηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η πρόσβαση στα ανθρώπινα δικαιώματα και η εφαρμογή της αρχής περί μη πρόκλησης περαιτέρω βλάβης.

Στο δεύτερο επίπεδο οι παρεμβάσεις για την ψυχική υγεία αφορούν στην ενδυνάμωση της κοινότητας και της οικογένειας προκειμένου να καταστούν ικανές να παράσχουν υποστήριξη στα μέλη τους.

Στο τρίτο επίπεδο τοποθετούνται οι εστιασμένες, μη εξειδικευμένες παρεμβάσεις υποστήριξης, όπως η παροχή πρώτων βοηθειών ψυχικής υγείας σε άτομα που δείχνουν έντονες αντιδράσεις λόγω υψηλού στρες.

Στο τέταρτο επίπεδο τοποθετούνται οι εξειδικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας που απευθύνονται σε όσους έχουν ανάγκη ειδικής παρέμβασης είτε λόγω προϋπάρχουσας ψυχοπαθολογίας, για την οποία ελλοχεύει ο κίνδυνος περαιτέρω επιδείνωσης αν παραμείνει χωρίς φροντίδα, είτε επειδή η κατάστασή τους έχει πλέον συνδεθεί με την ανάδυση σημείων ψυχοπαθολογίας.

Τα ερωτήματα που τίθενται για τη μη εφαρμογή των απλών αλλά και αποτελεσματικών κατευθυντήριων οδηγιών είναι αμείλικτα. Πρόκειται για έλλειψη πολιτικής βούλησης της ελληνικής κυβέρνησης; Για έλλειμμα διαχειριστικής και διοικητικής επάρκειας του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής (με ήδη βαρύ ιστορικό διοικητικής δυσλειτουργίας και καθυστερήσεων σε όλα τα επίπεδα); Ή πρόκειται για μια ανατριχιαστικά διαστροφική συνωμοσία σιωπής μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και ευρωπαϊκών Αρχών;

 

 

* Ο Νίκος Γκιωνάκης είναι κλινικός ψυχολόγος, επιστημονικός υπεύθυνος του Κέντρου Ημέρας «ΒΑΒΕΛ» (μονάδα ψυχικής υγείας για πρόσφυγες και μετανάστες). Ο Στέλιος Στυλιανίδης είναι καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής του Παντείου Πανεπιστημίου, ψυχίατρος-ψυχαναλυτής, επιστημονικός σύμβουλος ΕΠΑΨΥ 

Το παρόν κείμενο δημοσιεύτηκε στο ένθετο ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑΤΑ που κυκλοφορεί με την εφημερίδα «Νέα Σελίδα», 23/12/2017

 

ΠΗΓΗ: neaselida.news

                                                                                                                                        29/12/2017

 Ευχαριστήρια Επιστολή από το Οικοτροφείο Ε.Π.Α.Ψ.Υ. Λυκόβρυσης

 

 

Ευχαριστούμε θερμά το Σύλλογο Μικρασιατών Πεύκης-Λυκόβρυσης «ΙΩΝΙΑ» για την έμπρακτη στήριξη του προς το Οικοτροφείο Ε.Π.Α.Ψ.Υ. Λυκόβρυσης.

 

Μέλη του Συλλόγου επισκέφθηκαν το Οικοτροφείο στη Χριστουγεννιάτικη Γιορτή που διοργάνωσε. Η παρουσία τους μας προσέφερε ιδιαίτερη χαρά και για  ακόμη μια φορά, έδειξαν έμπρακτα την υποστήριξη τους προσφέροντας απαραίτητα είδη για τη καθημερινή διαβίωση των φιλοξενουμένων.

 

Ο Σύλλογος Μικρασιατών Πεύκης- Λυκόβρυσης «ΙΩΝΙΑ» αποτελεί για μας ένα σταθερό σύμμαχο και φίλο στη προσπάθεια που κάνουμε.

 

Ευχόμαστε σε όλα τα μέλη του Συλλόγου Καλή και Δημιουργική Χρονιά!

 

 

Το σχέδιο νόμου που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή για τα «μέτρα θεραπείας ατόμων που απαλλάσσονται από την ποινή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής και άλλες διατάξεις» έρχεται να τροποποιήσει το θεσμικό πλαίσιο ποινικής μεταχείρισης των αδικοπραγούντων ψυχικά ασθενών ατόμων (άρθρα 38-41 και 69-70 του Π.Κ.).

EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Είναι αποδεκτό ότι η ποιότητα μιας δημοκρατίας καθορίζεται και από τον τρόπο αντιμετώπισης και διαχείρισης των κοινωνικών μειονοτήτων. Σήμερα οι έγκλειστοι ψυχικά ασθενείς σε ειδικά ψυχιατρικά καταστήματα των τριών ψυχιατρικών νοσοκομείων της χώρας, που ακόμη δεν έχουν μετασχηματιστεί, δεν ξεπερνούν τους 125.

Ωστόσο, γι' αυτόν τον αριθμό ψυχικά ασθενών που «φυλάσσονται» σε ακραίες ιδρυματικές συνθήκες η ισχύουσα νομοθεσία κράτησής τους βασίζεται σε αντιλήψεις των αρχών του προηγούμενου αιώνα, όταν τα μόνα μέτρα για δράστες αξιόποινων πράξεων με ψυχικές ή διανοητικές διαταραχές που απέκλειαν ή μείωναν ουσιωδώς τον καταλογισμό τους ήταν ο εγκλεισμός στα άσυλα για αόριστο χρονικό διάστημα.

Στόχος αυτής της αρχαϊκής νομοθετικής ρύθμισης ήταν η αντιμετώπιση της επικινδυνότητας και η προστασία της κοινωνίας, χωρίς να δίνεται η παραμικρή δυνατότητα ουσιαστικής επανεκτίμησης και αξιολόγησης της κλινικής κατάστασης και πορείας αυτών των ατόμων. Με δύο λόγια, έγκλειστοι διά βίου χωρίς προοπτική θεραπείας και επανένταξης.

Αυτές οι ρυθμίσεις αντιβαίνουν στις σύγχρονες θέσεις μιας ανθρωποκεντρικής ψυχιατρικής αλλά και στο σύγχρονο ευρωπαϊκό Ποινικό Δίκαιο, καθώς ούτε στη θεραπεία αλλά ούτε και, τελικά, στην πρόβλεψη και αποφυγή της υποτροπής συμβάλλουν.

Το νέο σχέδιο νόμου έχει σημείο αναφοράς τις εξελίξεις στη διεθνή και ευρωπαϊκή έννομη τάξη μετά το 1950, όπως αποτυπώνονται σε θεμελιώδη κείμενα προάσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου (ΕΣΔΑ και Σύμφωνο ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ΑμεΑ). Επίσης, ενσωματώνονται επισημάνσεις της εθνικής επιτροπής για τα δικαιώματα του ανθρώπου, του Συνηγόρου του Πολίτη και της ψυχιατρικής κοινότητας.

Τα προτεινόμενα μέτρα έχουν βασικό άξονα την άρση του διλήμματος «ασφάλεια ή ελευθερία» μέσω της εφαρμογής ενός νέου Ποινικού Κώδικα που θα εξανθρωπίσει το πλαίσιο των κυρώσεων, με την απελευθέρωση μέσων και πόρων για την ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων παρακολούθησης αυτών των ατόμων στην κοινότητα, σε κοινοτικές δομές ψυχικής υγείας και, τέλος, τον περιορισμό της φύλαξης προς όφελος της θεραπείας και της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης.

Ως ψυχίατρος θα σχολιάσω σχηματικά μόνον τις αλλαγές που αφορούν την αναθεώρηση της στιγματιστικής ορολογίας του Ποινικού Κώδικα με μια πιο σύγχρονη επιστημονικά και ανθρωποκεντρική ορολογία, τις προϋποθέσεις επιβολής του μέτρου κράτησης του ατόμου -για την οποία απαιτούνται πλέον δύο πραγματογνωμοσύνες, μία που διενεργείται αμέσως μετά τη σύλληψη και άλλη μία όσο το δυνατόν πλησιέστερα προς τη δικάσιμο. Αυτές διαπιστώνουν τόσο την κατάσταση της ψυχικής υγείας όσο και την ενδεικνυόμενη θεραπεία.

Για τους ξεχασμένους αυτούς συμπολίτες μας καταργείται η ανελαστική αναφορά στη «φύλαξη σε δημόσιο θεραπευτικό κατάστημα» που προβλέπεται σήμερα και αντικαθίσταται με την αναφορά περισσότερων «κατάλληλων θεραπευτικών μέτρων».

Ως κατάλληλα θεραπευτικά μέτρα ορίζονται:

  • α) η νοσηλεία σε ειδικό τμήμα δημόσιου ψυχιατρικού ή γενικού νοσοκομείου,
  • β) η νοσηλεία σε ψυχιατρικό τμήμα δημόσιου ψυχιατρικού ή γενικού νοσοκομείου,
  • γ) η υποχρεωτική θεραπεία και ψυχιατρική παρακολούθηση κατά τακτά χρονικά διαστήματα σε κατάλληλη εξωνοσοκομειακή μονάδα ψυχικής υγείας (δηλαδή κέντρο ψυχικής υγείας ή κινητή μονάδα ψυχικής υγείας ή εξωτερικά ιατρεία δημόσιου ψυχιατρικού ή γενικού νοσοκομείου).

Δυο κριτικές παρατηρήσεις:

  • α) Από την εμπειρία μας στον χώρο της μετέωρης μέχρι σήμερα ψυχιατρικής μεταρρύθμισης έχουμε κατανοήσει ότι η Ελλάδα είναι μία από τις ελάχιστες χώρες όπου οι νόμοι δεν αλλάζουν την πραγματικότητα.
  • β) Η εφαρμογή αυτού του νέου προοδευτικού πλαισίου για τους πρώην ακαταλόγιστους επιβάλλει τόσο τη δομική αλλαγή συντονισμού και λειτουργίας των ψυχιατρικών μονάδων μεταξύ τους (ενδονοσοκομειακών και εξωνοσοκομειακών) όσο και την ουσιαστική συνεργασία δικαστικού και ψυχιατρικού συστήματος. Η ανάγκη συνεκτικής εκπαίδευσης τόσο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας όσο και των δικαστικών λειτουργών σε μια νέα επιστημονικά τεκμηριωμένη ανθρωποκεντρική κουλτούρα δεν αλλάζει με την ψήφιση ενός νόμου. Η πρόκληση για την πλήρη εφαρμογή της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη χώρα και την υπέρβαση των ελλείψεων, των αντιστάσεων, της αδράνειας και των κοινωνικών προκαταλήψεων παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ.

* καθ. Κοινωνικής Ψυχιατρικής Παντείου Παν/μίου, ψυχιάτρου-ψυχαναλυτή

ΠΗΓΗ: www.efsyn.gr

Οι ένοικοι και η θεραπευτική ομάδα του Οικοτροφείου Χαλκίδας,

σας προσκαλούμε στη Χριστουγεννιάτικη γιορτή μας,

την Τρίτη 19/12/2017 και ώρα 18:30,

με φαγητό και ζωντανή μουσική.

Η παρουσία σας θα μας δώσει μεγάλη χαρά!

Σας περιμένουμε!

 

Χορηγός: Άρτος & Ζύμη Αλιμπινίσης ΑΒΕΕ

 

Βρίσκεστε εδώ: Home Νέα - Εκδηλώσεις Ανακοινώσεις - Νέα

Δείτε μας στο YouTube

Ακολουθήστε μας στο Twitter

 

Βρείτε μας στο Facebook